Pojednanie z pokrzywdzonym – czym jest i jakie wywołuje skutki prawne?

W sprawach karnych pojednanie z pokrzywdzonym odgrywa istotną rolę zarówno dla samego przebiegu postępowania, jak i dla jego ostatecznego rozstrzygnięcia. Jako adwokat Białystok, specjalizujący się w prawie karnym, adwokat Tomasz Chodkiewicz zapewnia kompleksową pomoc prawną w zakresie wszelkich aspektów związanych z pojednaniem sprawcy przestępstwa z pokrzywdzonym.

Czym jest pojednanie z pokrzywdzonym?

Pojednanie z pokrzywdzonym oznacza, że osoba poszkodowana przebacza sprawcy popełnione przestępstwo i nie żywi do niego dalszych roszczeń. Takie porozumienie może prowadzić do zakończenia konfliktu i złagodzenia sankcji karnych. Dla wielu osób uczestniczących w postępowaniu karnym, pojednanie jest szansą na zamknięcie trudnego etapu i przywrócenie relacji.

Jak może dojść do pojednania?

Polskie prawo karne nie określa dokładnego trybu pojednania. W praktyce najczęściej następuje ono:

• w wyniku mediacji,
• w formie ugody sądowej,
• na podstawie ugody pozasądowej,
• w sposób nieformalny – np. ustnie lub pisemnie.

Dla sądu kluczowe jest jedynie to, by z wiarygodnych dokumentów lub zeznań wynikało, że doszło do rzeczywistego pojednania. Może to być:

• protokół z mediacji z zawartą ugodą,
• ugoda podpisana przez strony,
• pisemne oświadczenia przekazane sądowi lub prokuraturze,
• wypowiedzi stron złożone podczas rozprawy i zapisane w protokole.

Jeśli potrzebujesz pomocy w zakresie przygotowania takiego dokumentu lub uczestnictwa w mediacjach, skontaktuj się z adwokatem Tomaszem Chodkiewiczem – adwokat sprawy karne Białystok.

Wpływ pojednania na karę

Zgodnie z przepisami Kodeksu karnego, pojednanie może skutkować nadzwyczajnym złagodzeniem kary, czyli wymierzeniem jej poniżej dolnej granicy ustawowej. Warunkiem jest również naprawienie szkody albo uzgodnienie jej naprawienia z pokrzywdzonym. Przykładowo – za kradzież o wartości 5000 zł grozi kara od 6 miesięcy do 8 lat pozbawienia wolności. W razie pojednania możliwe jest jednak orzeczenie kary niższej np. 4 miesięcy bądź wpłynie to na zastosowanie regulacji z art. 37a skutkującej wymierzeniem sprawcy np. kary grzywny za wskazane wyżej przestępstwo.

Jak widać na opisanym przykładzie, prawo karne premiuje postawę stron procesu wyrażającą się w pojednaniu, przeproszeniu, przebaczeniu i przywróceniu stanu sprzed popełnienia przestępstwa. Pojednanie stron ma znaczenie także dla kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Adwokat Białystok – Tomasz Chodkiewicz, posiada wieloletnie doświadczenie w reprezentacji klientów, którzy decydują się na podjęcie próby pojednania w sprawach karnych.

Zachowanie pokrzywdzonego a wysokość kary

Zachowanie pokrzywdzonego po popełnieniu przestępstwa również może wpływać na wysokość kary. Szczególnie istotna jest postawa przebaczenia. Niemniej, brak zgody pokrzywdzonego na pojednanie nie może działać na niekorzyść oskarżonego.

Czy samo pojednanie wystarczy?

Nie. Pojednanie musi być połączone z naprawieniem szkody lub przynajmniej uzgodnieniem sposobu jej naprawienia. W razie pełnego naprawienia szkody zgoda pokrzywdzonego jest wymagana tylko co do pojednania. Gdy szkoda nie została jeszcze naprawiona, konieczna jest zgoda na oba elementy: pojednanie i sposób naprawienia. Wskazać należy również, iż brak zgody pokrzywdzonego na pojednanie się – mimo prób oskarżonego / podejrzanego – nie może w sposób negatywny przekładać się na wymierzoną sprawcy sankcję karną.

Postępowanie prywatnoskargowe a pojednanie

W sprawach z oskarżenia prywatnego (np. zniesławienie, naruszenie nietykalności cielesnej), posiedzenie pojednawcze to obowiązkowy etap. Jeżeli strony się pogodzą – sąd umarza postępowanie. Jeżeli pokrzywdzony lub jego pełnomocnik (np. adwokat) nie stawią się na posiedzenie – sąd również umorzy sprawę.

Adwokat Tomasz Chodkiewicz oferuje kompleksową pomoc w przygotowaniu prywatnego aktu oskarżenia, reprezentacji na posiedzeniu pojednawczym i w całym procesie karnym.

Termin na pojednanie

W postępowaniu zwykłym pojednanie powinno nastąpić na rozprawie głównej, najpóźniej przed wydaniem wyroku przez sąd I instancji. W sprawach prywatnoskargowych może to nastąpić także w toku postępowania apelacyjnego – przed wyrokiem sądu II instancji.

Pojednanie w przypadku śmierci pokrzywdzonego

W razie śmierci pokrzywdzonego, pojednać się z oskarżonym może osoba mu najbliższa, np. rodzic, dziecko, małżonek.

Pojednanie z małoletnim pokrzywdzonym

Jeśli pokrzywdzonym jest dziecko, w jego imieniu pojednać się może rodzic lub opiekun prawny wykonujący jego prawa. Gdy sprawcą przestępstwa jest rodzic małoletniego – o pojednaniu może zdecydować kurator wyznaczony przez sąd opiekuńczy.

Pojednanie przy wielu pokrzywdzonych

Nie można mówić o pełnym pojednaniu, jeżeli sprawca pogodził się tylko z jednym z kilku pokrzywdzonych. W takim wypadku proces będzie się toczył dalej, a pozostałe osoby nadal będą stroną postępowania.