Dobrowolne poddanie się karze (art. 387 k.p.k.) – skuteczne zakończenie sprawy karnej z pomocą adwokata Tomasza Chodkiewicza z Białegostoku

Na czym polega dobrowolne poddanie się karze?

Dobrowolne poddanie się karze (tzw. DPK) to jeden z tzw. trybów konsensualnych zakończenia postępowania karnego. Pozwala on oskarżonemu na osiągnięcie porozumienia z prokuratorem i sądem w sprawie wysokości kary bez konieczności przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego.

Instytucja ta daje oskarżonemu możliwość wpływu na swoją odpowiedzialność karną i szybkie zakończenie sprawy sądowej. Dobrowolne poddanie się karze jest instytucją mającą na celu przede wszystkim – zakończenie postępowania na warunkach na które wpływ ma oskarżony, poprzez to że ma wpływ na ukształtowanie swojej odpowiedzialności oraz znaczne skrócenie postępowania przed sądem – bez naruszenia praw oskarżonego i pokrzywdzonego. Dobrowolne poddanie się karze najprościej rzecz ujmując polega na oświadczeniu oskarżonego, że chce by sąd wydał wyrok skazujący i wymierzył mu określoną karę lub środek karny. W zakresie wniosku powinno mieścić się także orzeczenie przepadku lub środka kompensacyjnego oraz w przedmiocie poniesienia kosztów procesu.

Jako adwokat sprawy karne Białystok, wielokrotnie reprezentowałem klientów w takich sytuacjach, skutecznie negocjując warunki dobrowolnego poddania się karze.

Kiedy i jak złożyć wniosek o dobrowolne poddanie się karze?

Wniosek o dobrowolne poddanie się karze składa się ustnie lub pisemnie w trakcie rozprawy, najpóźniej do momentu zakończenia składania wyjaśnień przez wszystkich oskarżonych. Może to zrobić sam oskarżony lub jego obrońca – także adwokat.

Jeśli jesteś jedynym oskarżonym w sprawie, wniosek należy złożyć przed zakończeniem swoich wyjaśnień.

W sprawach z wieloma oskarżonymi – każdy z nich może podjąć decyzję niezależnie. Dobrowolne poddanie się karze przez jednego oskarżonego nie wpływa na sytuację pozostałych oskarżonych.

Czy muszę przyznać się do winy?

W przeciwieństwie do skazania bez rozprawy (art. 335 k.p.k.), dobrowolne poddanie się karze nie wymaga formalnego przyznania się do winy. Choć niektórzy sędziowie uznają brak przyznania się za przeszkodę, w praktyce możliwe jest zakończenie sprawy tym trybem bez jednoznacznego uznania winy. Komentarze do ustawy wskazują co prawda na pogląd, że nieprzyznanie się oskarżonego do winy wskazuje na istnienie wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu, a to stanowi przeszkodę do uwzględnienia wniosku o dobrowolne poddanie się karze. W praktyce dochodzi do wydawania wyroków w trybie dobrowolnego poddania się karze bez przyznawania się do winy, co jest także zgodne z częściej przyjmowanym poglądem, że wymaganie spełnienia warunku uznania winy nie znajduje oparcia w brzmieniu przepisu art. 387 k.p.k. (tak jak to jest w przypadku art. 335 § 1 k.p.k. i skazania bez przeprowadzania rozprawy). Tutaj dużo zależy w praktyce od tego na jaki skład Sądu trafimy a także od argumentacji naszego prawnika.

To jeden z powodów, dla których warto mieć przy sobie doświadczonego prawnika – jak adwokat Tomasz Chodkiewicz z Białegostoku, który potrafi przekonać sąd do przyjęcia wniosku nawet w trudnych przypadkach.

Kiedy sąd uwzględni wniosek?

Sąd może wydać wyrok na podstawie wniosku o dobrowolne poddanie się karze, gdy:

• okoliczności sprawy i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości,
• cele postępowania karnego mogą zostać osiągnięte bez przeprowadzania całej rozprawy,
• prokurator zaakceptuje wniosek, a pokrzywdzony nie zgłosi sprzeciwu.

Sąd może też uzależnić zgodę na wniosek od jego modyfikacji – np. w zakresie dodatkowej kary, środków kompensacyjnych czy kosztów sądowych.

Zalety dobrowolnego poddania się karze (art. 387 k.p.k.)

Dobrowolne poddanie się karze może być bardzo korzystne dla oskarżonego:

• szybkie zakończenie sprawy karnej – bez długiego procesu,
• możliwość uzgodnienia wymiaru kary, w tym jej złagodzenia,
• niższe koszty postępowania,
• szybsze zatarcie skazania, co ma znaczenie w życiu zawodowym, rodzinnym i społecznym.

Warto jednak pamiętać, że wyrok wydany w tym trybie nie może być zaskarżony w zakresie ustaleń faktycznych i wysokości kary.

Różnice między dobrowolnym poddaniem się karze a skazaniem bez rozprawy

Oba tryby mają wspólny cel – przyspieszenie postępowania karnego i obniżenie kosztów sądowych. Według statystyk, nawet połowa wyroków skazujących w Polsce zapada w trybach konsensualnych.

Istnieją pewne różnice w trybie skierowania sprawy do zakończenia jej w obu konsensualnych trybach ugodowego zakończenia sprawy. Skierowanie przez prokuratora wniosku o skazanie bez rozprawy ustala się na etapie postępowania przygotowawczego, wniosek o dobrowolne poddanie się karze oskarżony składa na rozprawie.

W praktyce największą różnicą obu trybów jest to, że o ile w przypadku skazania bez przeprowadzenia rozprawy może do niego dojść tylko w przypadku zarzutu popełnienia występku, to wniosek o dobrowolne poddanie się karze może obejmować także niektóre ze zbrodni. Jest to efekt jednej z nowelizacji kodeksu postępowania karnego mających miejsce w ostatnich latach.

Głównym celem wprowadzenia omawianych instytucji do kodeksu postępowania karnego było dążenie do przyspieszenia oraz ograniczenia kosztów wymiaru sprawiedliwości. Statystki pokazują, że obie formy konsensualne, są częstymi rozwiązaniami w sprawach karnych. Dostępne statystyki pokazują, że w niektórych latach około połowa skazań następowała w trybie skazania bez rozprawy oraz dobrowolnego poddania się odpowiedzialności karnej.

Rozważając to, czy skorzystać z możliwości dobrowolnego poddania się karze, należy szczególnie prawidłowo ocenić zebrany dotychczas materiał dowodowy i możliwy przebieg procesu. W określonych sytuacjach, przytoczonych m.in. powyżej – dobrowolne poddanie się karze jest wyjściem korzystnym. Nie sposób pominąć jednak, że skutkuje ono utratą możliwości uzyskania uniewinnienia lub warunkowego umorzenia postępowania, co jest rozwiązaniem w sposób oczywisty, najkorzystniejszym dla oskarżonego.

Czy zawsze można skorzystać z art. 387 k.p.k.?

Nie. Aby możliwe było dobrowolne poddanie się karze, muszą być spełnione określone warunki:

• Czyn zarzucany oskarżonemu to zbrodnia, ale kara nie może przekraczać 15 lat więzienia,
• Okoliczności sprawy i wina oskarżonego nie mogą budzić wątpliwości,
• Cele postępowania karnego mogą być osiągnięte bez pełnej rozprawy,
• Prokurator i pokrzywdzony nie zgłoszą sprzeciwu.

Czy tylko Sąd ma wpływ na zaakceptowanie wniosku o dobrowolne poddanie się karze?

Uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze będzie możliwe jedynie w sytuacjach zaakceptowanie warunków skazania przez oskarżyciela publicznego, najczęściej prokuratora, oraz braku sprzeciwu prawidłowo poinformowanego o terminie pokrzywdzonego.

Sąd może natomiast uzależnić uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze od dokonania w nim wskazanej przez siebie zmiany.

Skorzystaj z pomocy doświadczonego adwokata w sprawach karnych – Tomasz Chodkiewicz, Białystok

Jeśli stoisz przed sądem jako oskarżony i rozważasz dobrowolne poddanie się karze – nie działaj sam. Odpowiednie przygotowanie i strategia mogą zadecydować o Twojej przyszłości. Kancelaria Adwokata Tomasza Chodkiewicza oferuje kompleksową pomoc w sprawach karnych na każdym etapie postępowania.

Nasze działania:

• analiza materiału dowodowego i sytuacji prawnej,
• ocena szans i zagrożeń związanych z DPK,
• przygotowanie wniosku o dobrowolne poddanie się karze,
• reprezentacja przed sądem,
• negocjacje z prokuratorem i pokrzywdzonym.