Zawieszenie postępowania wykonawczego

Czym jest zawieszenie postępowania wykonawczego ?

Oprócz krótkotrwałych instytucji wstrzymujących wykonanie kary takich jak : odroczenie kary lub przerwa w karze, ustawodawca przewidział możliwość tzw. zawieszenia postępowania wykonawczego. Jest to rozwiązanie w sytuacji m.in. gdy skazany z uwagi na ciężką chorobę lub inne szczególne okoliczności nie może odbywać kary przez dłuższy czas. Zawieszenie postępowania wykonawczego powoduje to, iż w czasie jego trwania Sąd nie podejmuje żadnych czynności wobec skazanego oprócz okresowego sprawdzania, czy nie ustała przeszkoda (przyczyna) która legła u podstaw zawieszenia postępowania wykonawczego.

Zawieszenie postępowania wykonawczego możliwe jest w przypadku każdego rodzaju kary m.in. kary ograniczenia wolności lub kary pozbawienia wolności bądź grzywny.

Kiedy sąd obligatoryjnie zawiesza postępowanie wykonawcze?

Przepisy kodeksu karnego wykonawczego przewidują, że postępowanie wykonawcze zawiesza się w całości lub w części, jeżeli zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca postępowanie wykonawcze, a w szczególności jeżeli nie można ująć skazanego albo nie można wykonać wobec niego orzeczenia z powodu choroby psychicznej lub innej przewlekłej, ciężkiej choroby. Z treści przepisu wynika, że wskazane w nim przyczyny (ciężka choroba, choroba psychiczna) zostały wymienione tylko przykładowo, a więc zawieszenie postępowania wykonawczego jest możliwe także w przypadku innych długotrwałych przeszkód.

Istotne kwestie zawieszenia postępowania wykonawczego

Istotnym jest to, iż brak możliwości ujęcia skazanego (brak możliwości doprowadzenia do odbycia kary) stanowi podstawę do zawieszenia postępowania wykonawczego do czasu ujęcia sprawcy. Istotne jest również to, iż w przypadku uchylania się skazanego od wykonania kary (tj. ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości) następuje wstrzymanie biegu przedawnienia, jednak nie dłużej niż na okres 10 lat.

Zawieszenie postępowania wykonawczego nie powoduje przerwania biegu przedawnienia wykonania orzeczonej kary. Wyjątkiem jest sytuacja, w której zawieszenie nastąpiło ze względu na fakt uchylania się skazanego od wykonania kary (tj. ukrywania się przed wymiarem sprawiedliwości). Wówczas następuje wstrzymanie biegu przedawnienia, jednak nie dłużej niż na okres 10 lat.

Oznacza to, że w przypadku zawieszenia wykonania kary z innego powodu niż uchylanie się skazanego od jej wykonania po upływie określonego w ustawie czasu (10, 15 lub 30 lat) kara ta nie zostanie w ogóle wykonana.

Choroba psychiczna lub ciężka choroba przewlekła jako przesłanka zawieszenia postępowania wykonawczego 

Zawieszenie postępowania wykonawczego następuje także w przypadku wystąpienia u skazanego choroby psychicznej lub ciężkiej przewlekłej choroby. Chodzi tu jednak tylko o taką chorobę, która nie może być leczona w warunkach zakładu karnego (w więziennym szpitalu), a więc o chorobę zagrażającą życiu lub powodującą poważne niebezpieczeństwo dla zdrowia skazanego. Jednocześnie musi to być choroba długotrwała, nierokująca wyleczenia w krótkim czasie, wówczas bowiem stosuje się odroczenie wykonania kary. Sądy najczęściej za chorobę przewlekłą i długotrwałą uznają chorobę trwającą ponad 6 miesięcy.

W przypadku choroby psychicznej zawieszenie postępowania wykonawczego może nastąpić na skutek choroby, która powoduje, że skazany nie jest w stanie kierować swoim zachowaniem i we właściwy sposób rozumieć swojego postępowania.

Choroba psychiczna lub inna ciężka choroba jest zazwyczaj ustalana na podstawie opinii biegłego lekarza sądowego. Aby sąd zdecydował się na jego powołanie, należy najpierw chorobę uprawdopodobnić, przedstawiając pełną dokumentację medyczną i historię choroby.

Inne przyczyny zawieszenia postępowania wykonawczego

Zawieszenie postępowania wykonawczego może nastąpić także z innych przyczyn dotyczących skazanego lub jego rodziny, które uniemożliwiają wykonywanie kary. Do takich przyczyn można zaliczyć m.in. niepełnosprawność skazanego. Ma to znaczenie szczególnie w tych sytuacjach, kiedy upłynął już maksymalny okres trwania odroczenia lub przerwy w wykonywaniu kary, jednakże sytuacja osobista skazanego lub jego rodziny wciąż uniemożliwia wykonywanie tej kary.

Na jak długo sąd zawiesza postępowanie wykonawcze?

Postępowanie wykonawcze zawiesza się na czas trwania przeszkody. Oznacza to, że w postanowieniu o zawieszeniu postępowania sąd nie wskazuje czasu trwania tego zawieszenia. Sąd okresowo sprawdza,  czy przyczyny zawieszenia postępowania wykonawczego są dalej aktualne np. w drodze wywiadu środowiskowego. Postępowanie zostaje podjęte dopiero wtedy, kiedy sąd otrzyma informację o ustaniu przeszkody np. w przypadku ujęcia skazanego, który ukrywał się przed organami ścigania.

Kto decyduje o zawieszeniu postępowania wykonawczego ?

O zawieszeniu postępowania wykonawczego decyduje Sąd, który prowadził postępowanie przed Sądem I instancji. Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia bądź odmowy zawieszenia przysługuje zażalenie do Sądu wyższej instancji.

W przypadku zawieszenia postepowania wykonawczego warto skorzystać z pomocy profesjonalnego adwokata, który pomoże w prowadzeniu postępowania w tym zakresie.