Zatarcie skazana

Czym jest zatarcie skazania ?

Zatarcie skazania polega na uznaniu skazanie za niebyłe i usunięcie wpisu o skazaniu z rejestru skazanych. Z chwilą zatarcia skazania następuje prawne wymazanie faktu skazań za przestępstwa, a osoba w przeszłości karana w świetle prawa ponownie jest uznawana za osobę niekaraną sądownie.

Osoba taka po uzyskaniu zatarcia skazania może uzyskać z Krajowego Rejestru Karnego zaświadczenie o niekaralności. Istnieją trzy formy zatarcia skazania :

1. z mocy prawa
2. na podstawie orzeczenia sądu,
3. w drodze ułaskawienia,

Wskazać należy, iż zatarcie skazania dotyczy kar wykonanych, darowanych lub przedawnionych.

Zatarcie skazania – Kiedy następuje?

Z mocy prawa zatarcie skazania następuje z upływem określonego czasu od momentu wykonania kary, jej darowania lub przedawnienia jej wykonania. Okres potrzebny do zatarcia skazania jest uzależniony od rodzaju wymierzonej kary :

1. kara pozbawienia wolności od miesiąca do 30 lat – z upływem lat 10,
2. kara dożywotniego pozbawienia wolności – z upływem 10 lat,
3. kara ograniczenia wolności – z upływem 3 lat,
4. kara grzywny – z upływem 1 roku

Istotnym jest to, iż w przypadku gdy orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem lub przedawnieniem jego wykonania.

Przepisy karne przewidują sytuację, w której skazanie nie może ulec zatarciu z mocy prawa ani na podstawie decyzji Sądu. Dotyczy to skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzonym był małoletni poniżej lat 15. W takiej sytuacji jedyną drogą do uzyskania zatarcia skazania jest złożenie wniosku o ułaskawienie.

Wcześniejsze zatarcie skazania – Czy można wcześniej zatrzeć skazanie ?

Odpowiedź brzmi : TAK. W przypadku skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, przepisy prawa karnego przewidują możliwość wystąpienia z wnioskiem o zatarcie skazania już po upływie 5 lat od wykonania, darowania lub przedawnienia wykonania kary.

Sprawę o wcześniejsze zatarcie skazania rozpatruje Sąd, który wydał wyrok w pierwszej instancji. W sytuacji gdy było kilka wyroków skazujących, wniosek o wcześniejsze zatarcie skazania należy skierować do sądu, który jako ostatni wydał wyrok skazujący. W sytuacji gdy w I instancji orzekały sądy różnego rzędu np. Sąd Rejonowy oraz Sąd Okręgowy, wniosek o zatarcie skazania należy skierować do Sądu Okręgowego, który jako ostatni wydał wyrok skazujący w I instancji.

Sąd może zarządzić wcześniejsze zatarcie skazania na karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, jeżeli skazany w okresie 5 lat przestrzegał porządku prawnego.

Jak wygląda postępowanie dotyczące zatarcia skazania ?

W postępowaniu o zatarcie skazania na wniosek skazanego sąd bada czy skazany we wskazanym okresie nie naruszył porządku prawnego tj. zasięgnie danych z krajowego rejestru karnego, rejestru wykroczeń, a nadto zleci przeprowadzenie wywiadu środowiskowego przez kuratora, który uzyska informacje o skazanym m.in. w środowisku lokalnym np. od sąsiadów, czy tez od dzielnicowego.

Istotne jest dobre uargumentowanie wniosku o zatarcie skazania z uwagi na fakt, iż Sąd nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku nawet przy stwierdzeniu braku naruszeń przez skazanego. We wniosku o zatarcie skazania należy wykazać za pomocą odpowiednich dowodów, iż postawa skazanego jest pozytywna, i że zasługuje on na wcześniejsze zatarcie skazania.

Kiedy może nastąpić wcześniejsze zatarcie skazania?

Wcześniejsze zatarcie skazania nie może nastąpić przed wykonaniem, darowaniem lub przedawnieniem wykonania orzeczonych wobec skazanego środków karnych, przepadku lub środków kompensacyjnych tj. np. czy skazany uregulował grzywny, świadczenia pieniężne, obowiązki naprawienia szkody, zadośćuczynienia itp.

Warto pamiętać, iż na postanowienie w przedmiocie zatarcia skazania przysługuje zażalenie do sądu.

W przypadku prawomocnej odmownej decyzji można złożyć kolejny wniosek, najlepiej po upływie roku od złożenia poprzedniego wniosku. Przed upływem roku należy wykazać, iż wcześniejsze złożenie wniosku wiąże się ze szczególnymi okolicznościami, uzasadniającymi rozpoznanie go przez Sąd pomimo złożenia wniosku poza wskazanym rocznym terminem.