Podział majątku

Podział majątku wspólnego małżonków to jedna z najczęstszych spraw trafiających do sądów rodzinnych w Białymstoku i całej Polsce. Wymaga nie tylko znajomości prawa, ale też precyzyjnego ustalenia składników majątku, wartości poszczególnych składników i – nierzadko – emocjonalnej odporności.

W naszej Kancelarii Adwokackiej  pomagamy klientom przejść przez cały proces podziału majątku wspólnego – zarówno w sposób umowny, jak i w postępowaniu sądowym. Działamy na terenie Białegostoku i okolic, zapewniając indywidualne podejście do każdej sprawy.

Czym jest majątek wspólny małżonków?

Z chwilą zawarcia małżeństwa – jeśli nie została podpisana intercyza – powstaje ustawowa wspólność majątkowa. Oznacza to, że od tego momentu większość składników majątkowych nabytych przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa wchodzi do majątku wspólnego.

Do majątku wspólnego zaliczają się m.in.:

• • wynagrodzenia za pracę i dochody z działalności gospodarczej / zarobkowej
  • dochody z majątku wspólnego oraz dochody z majątku osobistego małżonka,
  • środki na rachunkach bankowych, (na rachunku otwartego lub pracowniczego funduszu emerytalnego każdego z małżonków)
  • nieruchomości nabyte w trakcie trwania małżeństwa,
  • ruchomości (np. samochód, wyposażenie mieszkania).

Kiedy ustaje wspólność majątkowa małżeńska?

Wspólność majątkowa ustaje:

• • z chwilą rozwodu lub separacji,
  • z datą uprawomocnienia się orzeczenia o ustanowieniu rozdzielności majątkowej przez sąd,
  • z dniem podpisania notarialnej intercyzy (znoszącej ustrój wspólności majątkowej),
  • z chwilą śmierci jednego z małżonków.
  • w momencie ogłoszenia upadłości jednego z małżonków,
  • z chwilą unieważnienia małżeństwa,
  • w chwili ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków,

Warto wiedzieć, że możliwe jest również ustalenie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jeśli przemawiają za tym ważne powody (np. ukrywanie majątku, działanie na szkodę drugiego małżonka).

Jak uniknąć wspólności majątkowej?

Aby nie powstała wspólność ustawowa, należy przed ślubem (lub w trakcie trwania małżeństwa) podpisać umowę majątkową małżeńską, potocznie nazywaną intercyzą. Wymaga ona formy aktu notarialnego.

Rodzaje umów majątkowych małżeńskich:

• • całkowita rozdzielność majątkowa,
  • rozdzielność z wyrównaniem dorobków,
  • ograniczenie wspólności majątkowej,
  • rozszerzenie wspólności na cały majątek.

Czym jest podział majątku wspólnego małżonków?

Podział majątku polega na rozdzieleniu składników majątku wspólnego pomiędzy małżonków po ustaniu wspólności. Można to zrobić na dwa sposoby:

1. Umowny podział majątku wspólnego

• • Możliwy, gdy małżonkowie są zgodni co do podziału.
  • W przypadku nieruchomości – wymagana forma aktu notarialnego.
  • Szybszy, tańszy i mniej stresujący niż postępowanie sądowe.

Umowa o podział majątku wspólnego może zostać zawarta w dowolnej formie. W przypadku gdy w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość, wówczas umowa o podział musi być zawarta w formie aktu notarialnego. Strony mogą dokonać swobodnego rozporządzenia swoim majątkiem. Istotne jest to, iż małżonkowie muszą być zgodni co do składu majątku wspólnego, wartości poszczególnych składników oraz wielkości udziału jakie mają im przysługiwać w majątku czyli na podstawie tzw. porozumienia małżonków.

2. Sądowy podział majątku wspólnego

• • W sytuacji braku porozumienia.
  • Postępowanie prowadzi sąd rejonowy właściwy dla miejsca położenia majątku.
  • Sąd rozstrzyga także o ewentualnych nierównych udziałach i rozliczeniu nakładów.

Brak możliwości wypracowania zgodnego planu podziału rodzi konieczność zwrócenia się do sądu. Postępowanie o podział majątku wspólnego małżonków odbywa się w trybie nieprocesowym. Pismem inicjującym postępowanie jest wniosek zamiast klasycznego pozwu.  Sądem właściwym do rozpoznania sprawy o podział będzie sąd rejonowy miejsca położenia majątku, a jeżeli wspólność ustała przez śmierć jednego z małżonków – sąd spadku. Wniosek należy opłacić – opłata od wniosku wynosi 1000 zł, zaś w przypadku gdy wniosek zawiera uzgodniony plan podziału – 300 zł. We wniosku należy wymienić wszystkie składniki majątkowe wraz ze wskazaniem ich szacunkowej wartości. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający, iż pomiędzy małżonkami nie obowiązuje wspólność ustawowa: wyrok rozwodowy wraz z klauzulą wykonalności, akt notarialny zawierający umowę o ustanowieniu rozdzielności majątkowej. Dokumenty takie jak wypis z rejestru gruntów czy odpis z księgi wieczystej będą potrzebne w przypadku gdy w skład majątku wspólnego wchodzi nieruchomość. Sąd w postępowaniu o podział majątku wspólnego małżonków ustala co wchodzi w skład majątku wspólnego oraz jaką wartość mają poszczególne jego składniki. Jeśli małżonkowie spierają się co do wartości składników swojego majątku, wówczas należy powołać biegłych z zakresu wyceny

Nierówne udziały w majątku wspólnym

Zasadą jest, że udziały małżonków w majątku wspólnym są równe. Jednak sąd może ustalić nierówne udziały, jeśli:

• • jeden z małżonków rażąco nie przyczyniał się do budowy wspólnego majątku,
  • np. nie pracował, unikał obowiązków, trwonił wspólne środki.
  • zaistniały ważne powody uzasadniające orzeczenie nierównych udziału w majątku wspólnym,

Dowiedzenie nierównych udziałów wymaga rzetelnych dowodów i dobrej strategii prawnej – warto wtedy skorzystać z pomocy doświadczonego adwokata rodzinnego w Białymstoku.

Jako ważne przyczyny uzasadniające taki podział wymienia się np. rażące i długotrwałe naruszanie obowiązków wobec rodziny. Przy ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym uwzględnia także osobiste zaangażowanie w prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego i wychowanie dzieci.

Rozliczenie nakładów i wydatków

Podczas podziału majątku sąd może rozliczyć:

• • nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty (np. remont mieszkania odziedziczonego przez jednego z małżonków),
  • nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny (np. spłata kredytu hipotecznego z darowizny).

To złożony element postępowania – wymaga przedstawienia faktur, przelewów, historii finansowej. Prawidłowe rozliczenie tych kwestii często decyduje o końcowym wyniku sprawy.

Podział majątku a kredyt hipoteczny

Częstym problemem jest podział majątku wspólnego z kredytem hipotecznym. Sąd nie rozdziela zobowiązań kredytowych – bank nadal traktuje oboje małżonków jako współkredytobiorców. Konieczne może być porozumienie z bankiem lub refinansowanie kredytu.

Adwokat od podziału majątku Białystok – pomoc w sprawach o podział majątku wspólnego

Jeśli stoisz przed rozwodem lub rozdzieleniem majątku – nie ryzykuj działania na własną rękę. Adwokat Tomasz Chodkiewicz:

• • doradzi najlepszy sposób podziału majątku,
  • przygotuje wniosek do sądu lub umowę notarialną,
  • pomoże zebrać niezbędne dowody i dokumenty,
  • będzie reprezentować Cię na każdym etapie postępowania.