F jak Fałszywe zeznania
F jak Fałszywe zeznania
Złożenie zeznań przed sądem czy prokuratorem to poważna sprawa. To nie miejsce na domysły, koloryzowanie ani celowe mijanie się z prawdą. W polskim prawie fałszywe zeznania są przestępstwem – niezależnie od tego, czy chodzi o sprawę karną, cywilną czy administracyjną. I mogą skutkować poważnymi konsekwencjami.
Zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego, kto składa fałszywe zeznania lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat. Odpowiedzialność dotyczy zarówno świadków, jak i biegłych, tłumaczy czy stron postępowania cywilnego. Co ważne – chęć pomocy znajomemu lub obawie przed konsekwencjami nie są okolicznościami łagodzącymi.
Co to znaczy „fałszywe”?
Fałszywe są zarówno kłamstwa wprost, jak i pomijanie ważnych faktów (czyli tzw. półprawdy). Fałszywe mogą być też twierdzenia oparte na domysłach, które świadek przedstawia jako pewnik.
To dlatego sąd przypomina przed złożeniem zeznań o odpowiedzialności karnej. A osoba przesłuchiwana musi być świadoma, że każde słowo może mieć znaczenie.
Czy zawsze ponosisz odpowiedzialność?
Nie – istnieją sytuacje, w których nie poniesiesz kary za milczenie lub niepełne zeznania. Najważniejsze z nich to:
– prawo do odmowy zeznań – przysługuje bliskim oskarżonego,
– prawo do odmowy odpowiedzi – jeśli odpowiedź mogłaby narazić Ciebie lub bliskich na odpowiedzialność karną,
– brak uprzedzenia o odpowiedzialności karnej – jeśli nie zostałeś prawidłowo poinformowany o skutkach fałszywego zeznania, możesz uniknąć odpowiedzialności.
W praktyce warto zasięgnąć porady adwokata przed złożeniem zeznań – by wiedzieć, co wolno powiedzieć, a co lepiej przemilczeć zgodnie z prawem.
Fałszywe oskarżenie a fałszywe zeznania
To dwa różne przestępstwa. Fałszywe oskarżenie (art. 234 k.k.) polega na świadomym obarczeniu kogoś winą za przestępstwo, którego nie popełnił. Z kolei fałszywe zeznania mogą dotyczyć każdej sprawy – nawet błahych, jeśli dotyczą okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
Zastanawiasz się, jak zeznania wpływają na proces? Sprawdź też J jak Jawność rozprawy sądowej i P jak Pokrzywdzony, by lepiej zrozumieć swoją rolę.
A może interesuje Cię, kiedy można milczeć? Zajrzyj do S jak Samooskarżenie i I jak Immunitet procesowy – to ważne hasła dla świadków i podejrzanych.